دنیای اقتصاد 19 minutes ago

Neutral in a Month waiting for outcome

سهم ایرانیها از دلارهای نفتی درآمدهای نفتی ایران طی نیم قرن گذشته دو قله تاریخی در سالهای ۱۳۵۳ (حدود ۱۳۶ میلیارد دلار) و ۱۳۹۰ (حدود ۱۶۴ میلیارد دلار) را تجربه کرده است. با این حال، به دلیل رشد جمعیت، سهم سرانه درآمد نفتی در سال ۱۳۵۳ تقریبا دو برابر سال ۱۳۹۰ بوده و از حدود ۳۴۷ دلار در ماه در آن سال، به حدود ۱۷۵ دلار در سال ۱۳۹۰ و در سالهای اخیر به حدود ۴۰ دلار کاهش یافته است. اقتصاد ایران در این مدت چهار شوک بزرگ کاهشی را از سر گذرانده است: انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی (۱۳۵۷-۱۳۵۹)، سقوط قیمت جهانی نفت (۱۳۶۵)، تشدید تحریمها و افت قیمت نفت (۱۳۹۱-۱۳۹۴) و خروج آمریکا از برجام و بازگشت تحریمها (۱۳۹۷-۱۳۹۹). این نوسانات شدید به دلیل وابستگی ساختاری اقتصاد و بودجه، به شکلگیری پدیده «بیماری هلندی»، تورم، رکود و بیثباتی اقتصاد کلان منجر شده است. نبود سازوکار پایدار برای مدیریت ثروتهای بیننسلی نفت و هموارسازی نوسانات درآمدی، موجب شده رونقهای نفتی به جای توسعه مولد، به افزایش مخارج دولت و آسیب به ساختار تولیدی کشور بینجامد.