احتضار اروپای لیبرال دنیای اقتصاد: جورج دنجرفیلد، روزنامهنگار بریتانیاییتبار آمریکایی، زمانی در توصیف شکلگیری آشوبهای اجتماعی نوشته بود که گامهای نخست ورود به دوران ناآرامی، مسیری کاملا روشن دارد. این روند با خشم ناشی از سقوط دستمزدهای واقعی، زیادهخواهی سرمایهداری و بیاعتنایی پارلمان آغاز میشود و با تحریک آشوبگران شعلهورتر میگردد تا جایی که عقل و غریزه به جنگ هم میروند. شاید کمتر کسی از جمعیتی که این هفته خیابانهای شهرهای فرانسه را قرق کردند با این جملات آشنا باشد، اما بسیاری از آنها با نویسندهاش همعقیده خواهند بود. معترضان سراپا خشم بودند. خشمی از ناکارآمدی دولت و سیاستمداران میانهرو و سردرگمی که بر سر کارند. خشمی از گرانی و نابسامانی اقتصادی، و برای برخی، خشمی از اصل سیاستورزی میانهرو. دنجرفیلد این سطور را درباره سالهای پیش از جنگ جهانی اول و «مرگ عجیب انگلستان لیبرال» در آن دوران نوشته بود. نشریه اکونومیست در سرمقاله تازه خود، با یادآوری این روایت تاریخی، مینویسد برخی سرنوشت تلخ مشابهی را برای اروپای لیبرال پیشبینی میکنند. آتشافروزی، خشونتهای خیابانی، غارت و اعتراضات گسترده نشان میدهد که شهروندان تا چه اندازه از رهبران خود ناامید شدهاند. فرانسه سنت دیرینهای در اعتراضات خیابانی دارد، اما خشونتی که شورشیان نقابدار در پایان هفته گذشته در سراسر این کشور به راه انداختند، بهطور کمسابقهای شدید بود. شعلههای اعتراض در بلژیک، ایتالیا و پرتغال نیز زبانه کشید. میانهروهای اروپا واقعا با بحرانهای بزرگی دستوپنجه نرم میکنند و وضعیت فرانسه گواه عمق این بحران است.
