دنیای اقتصاد ۴۸ دقیقه پیش

خنثی در یک ماه در انتظار نتیجه

سه انتخاب سرنوشتساز پیشروی کشورهای حاشیه خلیج فارس کسری غفوری کشورهای حاشیه خلیج فارس با سه چالش اساسی روبهرو هستند؛ کاهش وابستگی به نفت، بازنگری در اتکای امنیتی به آمریکا و یافتن مسیرهای جایگزین برای تنگه هرمز. هرچند نتایج انتخابات آمریکا احتمال حمله دوباره به ایران را کاهش داده، اما تجربه درگیریهای اخیر نشان داده که این کشورها نمیتوانند به شرایط گذشته بازگردند. در حوزه اقتصاد، کشورهای منطقه به توسعه صنایعی مانند گردشگری، خدمات مالی، لجستیک و هوش مصنوعی روی آوردهاند. با این حال، وابستگی به نفت همچنان پابرجاست. عربستان نمونه روشنی از این وضعیت است؛ چشمانداز ۲۰۳۰ با هدف کاهش وابستگی به نفت آغاز شد، اما هزینههای سنگین دولت، این کشور را بیش از گذشته به درآمدهای نفتی وابسته کرده است. در حوزه امنیت نیز اعتماد به واشنگتن تضعیف شده است. کشورهای عربی به دنبال تقویت همکاریهای دفاعی منطقهای هستند و توافق عربستان، ترکیه و پاکستان یکی از نمونههای این رویکرد است. با این حال، محدودیتهای نظامی و فناوری باعث میشود کنار گذاشتن کامل چتر امنیتی آمریکا همچنان دشوار باشد. در حوزه تجارت و انرژی نیز تهدید تنگه هرمز، اهمیت مسیرهای جایگزین را افزایش داده است. عربستان از خط لوله شرق به غرب، امارات از بندر فجیره و عمان از بنادر خارج از تنگه استفاده میکنند. ذخیرهسازی نفت در کشورهایی مانند چین و هند نیز یکی دیگر از راهکارهای پیشنهادی است. با این حال، هیچکدام از این راهحلها وابستگیها را بهطور کامل از بین نمیبرند. کشورهای خلیج فارس ناچارند همزمان در اقتصاد، امنیت و مسیرهای تجاری سرمایهگذاری کنند؛ آن هم در شرایطی که جنگ، هزینه این تغییرات را افزایش داده است.