یادداشت امروز: کژراهه تمرکززدایی پشت پرده انباشت در پایتخت؛ از سهپنجم سپردههای بانکی تا سیاهچاله فضایی تهران و البرز دکتر امیر ثامنی؛ کارشناس برنامهریزی تصویب «برنامه اقدام برای تمرکززدایی از استانهای تهران و البرز» در مهرماه ۱۴۰۵، تلاشی در جهت مهار انباشت چنددههای قدرت، سرمایه و جمعیت در پایتخت است. با این حال، رویکرد این مصوبه سادهانگارانه ارزیابی میشود؛ زیرا تمرکز در تهران صرفاً محصول مسائل کالبدی نیست، بلکه ریشه در انباشت قدرت سیاسی، تمرکز ۵۹ درصدی سپردهها و ۶۲ درصدی تسهیلات بانکی در سال ۱۴۰۴، تجمع ۳۰ درصدی دانشجویان کشور و سهم ۸۰ درصدی تختهای بیمارستانی تهران از مراجعان سایر استانها دارد. اتکا به محدودیتهای کالبدی، ممنوعیتهای مقطعی و کنترل تغییر کاربری (بدون اصلاح سازوکارهایی همچون کمیسیون ماده ۵ و مالیه شهرداریها وابسته به تراکمفروشی)، راه به جایی نمیبرد. همچنین این برنامه فاقد راهبردی مشخص برای توزیع متناسب ظرفیتهای آموزش عالی و سلامت است. تمرکززدایی واقعی به معنای محدود کردن یا کوچکسازی تهران نیست، بلکه نیازمند تغییر جغرافیای خلق ارزش و توانمندسازی کانونهای رقیب و مکمل در سایر مناطق کشور از طریق بازتوزیع هوشمند منابع مالی، زیرساختی و خدماتی است تا مزیتهای پایتخت از تضعیف سایر مناطق تغذیه نکند. متن کامل
