یادداشت امروز: سلماس (کوزهرش)؛ از پروژه مرزی تا حکمرانی چندسطحی رضا رحمانی؛ پژوهشگر حوزه مدیریت و سیاستگذاری صنعتی و بازرگانی ایجاد یک گذرگاه مرزی کارآمد با ساخت مسیر عبور یا آمادهسازی زیرساختها متفاوت است و به هماهنگی نهادهای مسوول در دو سوی مرز، روشن بودن وظایف دستگاههای اجرایی و طراحی رویههای قابل پیشبینی وابسته است. گزارش فرمانداری باشکاله ترکیه نشان میدهد در ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۴ نشست کمیتههای فنی مشترک دو کشور درباره خط عبور گلینجک–کوزهرش برگزار و صورتجلسه تفاهم امضا شد؛ اما این اقدام بهتنهایی برای تکمیل زیرساختها یا آمادگی نهایی گذرگاه کافی نیست. در این چارچوب، حکمرانی چندسطحی شامل سه سطح ملی، استانی-محلی و دوجانبه است که مستقل از یکدیگر عمل نمیکنند و نیازمند مدیریت وابستگیها، روشن شدن مسوولیتها و پیگیری تصمیمها تا تحقق نتیجه است. همچنین ارزش اقتصادی گذرگاه تنها به حجم کالای عبوری محدود نمیشود، بلکه به کاهش هزینه مبادله، بهبود قابلیت اطمینان زنجیره تامین و افزایش توان رقابت بنگاهها وابسته است؛ خصوصاً برای بنگاههای کوچک و متوسط که توان محدودتری برای تحمل تاخیر دارند. دولت همچنین باید میان آمادگی فیزیکی گذرگاه، کیفیت نظام اجرایی و خدماتی و ظرفیت واقعی اقتصاد منطقه ارتباط برقرار کند و نظام پیگیری سهسطحی برای گزارش پیشرفت فیزیکی، آمادگی عملیاتی و تحقق تعهدات دوجانبه طراحی نماید. معیار موفقیت این پروژه، شکلگیری نظامی برای ارائه خدمات قابل اتکا و تبدیل ظرفیت جغرافیایی به منفعتی پایدار برای تولید و اقتصاد منطقه است.
